Bałtyk: zanieczyszczenia odkryte w jego wodach niepokoją naukowców

Najnowsze badania pokazują, że Bałtyk skrywa więcej, niż dotąd przypuszczano. W wodach pojawiają się ślady środków kontrastowych używanych podczas rezonansu magnetycznego. Jaki ich obecność w wodzie, będzie miała wpływ na Bałtyk? Zanieczyszczenia te niestety wciąż trafiają do wody, bo oczyszczalnie ścieków nie potrafią ich zatrzymać.

Bałtyk zanieczyszczenia widoczne w najnowszych badaniach

Od lat mówi się o tym, że Bałtyk zmaga się z ogromną presją ekologiczną. Jego wody są zanieczyszczone plastikiem, chemikaliami, niewybuchami i wrakami z czasów II wojny światowej. Teraz do listy problemów dochodzi kolejny – pozostałości po medycznych środkach kontrastowych stosowanych podczas badań MRI. Trafiają one do rzek wraz ze ściekami, a następnie do morza, gdzie wykrywa je zespół badawczy CritMET z Bremy.

Jak gadolin przedostaje się do morza?

Środki kontrastowe zawierają gadolin – metal ziem rzadkich poprawiający jakość obrazowania MRI. Po badaniu organizm wydala go wraz z moczem. Oczyszczalnie ścieków nie są jednak przystosowane do jego usuwania. Gadolin wpływa do rzek, a dalej do Morza Północnego i Bałtyku. Do naszego morza trafia m.in. z Wisły i Odry, które – podobnie jak wiele europejskich rzek – niosą ze sobą związki gadolinu pochodzenia antropogenicznego.

Czy nowe zanieczyszczenia mogą szkodzić ekosystemowi?

Gadolin jest trwały i nie ulega łatwo rozkładowi. Wstępne analizy pokazują, że niektóre organizmy wodne, jak małże, mogą go wchłaniać. Na razie nie potwierdzono jego przenikania do łańcucha pokarmowego, ale naukowcy podkreślają, że rosnące stężenia mogą w przyszłości stanowić zagrożenie. Obecne poziomy są niskie, jednak powszechność występowania wskazuje na narastający problem.

Co odkrycie oznacza dla przyszłości Bałtyku?

Badacze przewidują, że wraz ze wzrostem wykorzystania metali ziem rzadkich w Europie skala zanieczyszczeń będzie się zwiększać. Bałtyk już dziś znajduje się pod presją wielu źródeł zanieczyszczeń, a nowe dane pokazują, jak ważne staje się rozwijanie skuteczniejszych metod oczyszczania ścieków. Jednocześnie naukowcy apelują o dalsze badania nad tym, jak gadolin zachowuje się w morskiej wodzie i jak może wpływać na ekosystem w dłuższej perspektywie.

Podsumowanie

Bałtyk zanieczyszczenia to temat, który stale się rozwija wraz z nowymi odkryciami. Ślady gadolinu z medycznych środków kontrastowych są kolejnym sygnałem, że morze przyjmuje coraz więcej substancji pochodzących z ludzkiej działalności. Choć obecne stężenia nie są niebezpieczne, trend wzrostowy wymaga uwagi i obserwacji, aby Bałtyk mógł pozostać bezpiecznym i zdrowym ekosystemem dla przyszłych pokoleń.