Blackout w Polsce. Czy naprawdę grozi nam ogólnokrajowa awaria prądu? Eksperci uspokajają

Fale rekordowych upałów, niski poziom wód w rzekach oraz rosnące zużycie energii sprawiły, że wielu Polaków zaczęło zadawać sobie jedno pytanie – czy możliwy jest blackout w Polsce? Temat powrócił po informacji o zwołaniu przez premiera Donalda Tuska specjalnego sztabu dotyczącego bezpieczeństwa energetycznego. Rząd zapewnia jednak, że krajowy system elektroenergetyczny pozostaje stabilny, a eksperci nie przewidują obecnie scenariusza całkowitej awarii.

Czy blackout w Polsce jest możliwy?

Teoretycznie tak. Każdy kraj może doświadczyć rozległej awarii systemu elektroenergetycznego. W praktyce jednak taki scenariusz w Polsce pozostaje mało prawdopodobny.

Operatorzy sieci energetycznych przez całą dobę monitorują pracę krajowego systemu i utrzymują odpowiednie rezerwy mocy. Dzięki temu mogą reagować na nagłe zmiany zapotrzebowania lub ograniczenia produkcji energii.

Nie oznacza to jednak, że system nie jest wystawiany na próbę. W ostatnich tygodniach wyjątkowo wysokie temperatury oraz rekordowo niski poziom wód w rzekach zwiększyły presję na krajową energetykę.

Premier uspokaja. Sytuacja pozostaje pod kontrolą

Premier Donald Tusk poinformował, że w związku z falą upałów zwołano specjalne spotkanie poświęcone bezpieczeństwu energetycznemu kraju.

Szef rządu przekazał również, że Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują obecnie uruchomienia mechanizmu okresu przywołania rynku mocy. Oznacza to, że według aktualnych prognoz nie ma potrzeby angażowania dodatkowych rezerw produkcyjnych.

Premier podkreślił jednocześnie, że sytuacja pozostaje pod kontrolą, mimo ograniczonej pracy części dużych elektrowni, między innymi w Kozienicach i Połańcu.

Co wydarzyło się dzień wcześniej?

We wtorek dostępna nadwyżka mocy chwilowo zbliżyła się do minimalnego wymaganego poziomu.

W związku z tym Polskie Sieci Elektroenergetyczne zdecydowały o uruchomieniu mechanizmu przywołania rynku mocy. W praktyce oznacza to zobowiązanie producentów energii do pełnej realizacji zakontraktowanej produkcji oraz możliwość czasowego ograniczenia poboru energii przez największych odbiorców przemysłowych.

Nie oznaczało to jednak blackoutu ani zagrożenia odłączeniem prądu dla gospodarstw domowych.

Dlaczego upały stanowią wyzwanie dla energetyki?

Ekstremalnie wysokie temperatury powodują jednocześnie kilka problemów.

Przede wszystkim rośnie zużycie energii elektrycznej. Klimatyzatory, wentylatory i urządzenia chłodzące pracują niemal bez przerwy, znacząco zwiększając zapotrzebowanie na prąd.

Jednocześnie część elektrowni pracuje z mniejszą wydajnością. Wysoka temperatura oraz niski poziom wód utrudniają bowiem chłodzenie bloków energetycznych.

Wieczorem pojawia się dodatkowe wyzwanie. Produkcja energii z instalacji fotowoltaicznych gwałtownie spada po zachodzie słońca, podczas gdy zapotrzebowanie mieszkańców pozostaje wysokie.

Fotowoltaika pomaga utrzymać stabilność systemu

Premier zwrócił uwagę, że właśnie podczas największych upałów odnawialne źródła energii odgrywają szczególnie ważną rolę.

Fotowoltaika produkuje wtedy rekordowe ilości energii, częściowo rekompensując ograniczenia pracy tradycyjnych elektrowni. Coraz większe znaczenie mają również farmy wiatrowe oraz zróżnicowany miks energetyczny.

Zdaniem rządu właśnie dywersyfikacja źródeł energii zwiększa odporność całego systemu na ekstremalne warunki pogodowe.

Blackout a lokalna awaria. To nie to samo

Warto pamiętać, że lokalne przerwy w dostawie energii nie oznaczają blackoutu.

Awaria obejmująca pojedynczą miejscowość, osiedle czy fragment miasta najczęściej wynika z uszkodzenia linii energetycznej lub problemów technicznych. Takie sytuacje zazwyczaj udaje się usunąć w ciągu kilku godzin.

Prawdziwy blackout wygląda zupełnie inaczej. Obejmuje znaczny obszar kraju lub nawet cały system elektroenergetyczny. Może sparaliżować transport, telekomunikację, wodociągi oraz wiele innych usług, a jego usunięcie trwa od kilkunastu godzin do nawet kilku dni.

Czy Polacy mają powody do obaw?

Na obecnym etapie eksperci oraz operatorzy systemu energetycznego zgodnie podkreślają, że blackout w Polsce nie jest scenariuszem, którego należy się obecnie spodziewać. Krajowa sieć pozostaje stabilna, a służby na bieżąco monitorują sytuację i reagują na wszelkie zmiany.

Jednocześnie ostatnie wydarzenia pokazują, że zmiany klimatyczne, coraz częstsze fale upałów oraz transformacja energetyczna sprawiają, iż bezpieczeństwo energetyczne staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla Polski. Dlatego inwestycje w nowe źródła energii, modernizację sieci przesyłowych oraz rozwój magazynów energii będą w najbliższych latach odgrywały coraz większą rolę.