Nowy limit płatności gotówką. Od 2027 roku duże zakupy nie będą już anonimowe

Nowy limit płatności gotówką zacznie obowiązywać w całej Unii Europejskiej od 10 lipca 2027 roku. Choć gotówka nie zniknie z obiegu, to przy większych transakcjach konsumenci będą musieli liczyć się z nowymi ograniczeniami oraz obowiązkiem potwierdzenia swojej tożsamości. Zmiany wynikają z unijnego rozporządzenia AMLR, które ma uszczelnić system przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Nowy limit płatności gotówką obejmie całą Unię Europejską

Obecnie w Polsce osoby prywatne mogą płacić gotówką u przedsiębiorców praktycznie bez ograniczeń kwotowych. Obowiązujący dziś limit 15 tys. zł dotyczy wyłącznie transakcji pomiędzy przedsiębiorcami.

Sytuacja zmieni się od 10 lipca 2027 roku. Wówczas nowy limit płatności gotówką wyniesie 10 tys. euro w relacji klient – przedsiębiorca. Oznacza to, że firma nie będzie mogła przyjąć gotówki, jeśli wartość transakcji przekroczy równowartość tej kwoty.

W praktyce ograniczenie obejmie przede wszystkim zakup samochodów, nieruchomości, luksusowej biżuterii, drogich zegarków czy innych wartościowych produktów sprzedawanych przez przedsiębiorców.

Limit płatności gotówkowych nie oznacza końca gotówki

Nowe przepisy nie wprowadzają zakazu korzystania z gotówki. Nadal będzie można wypłacać pieniądze z bankomatów, przechowywać je w domu oraz płacić nimi podczas codziennych zakupów.

Co istotne, limit płatności gotówkowych nie obejmie prywatnych transakcji pomiędzy osobami fizycznymi, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Jeżeli dwie osoby prywatne sprzedają sobie używany samochód lub inny przedmiot, unijne ograniczenie nie będzie miało zastosowania.

To oznacza, że zmiany uderzą przede wszystkim w profesjonalny handel oraz transakcje realizowane przez przedsiębiorców.

Przy większych zakupach sprzedawca poprosi o dokument

Nowe przepisy wprowadzają również obowiązek identyfikacji klientów. Już przy płatnościach gotówkowych przekraczających 3 tys. euro sprzedawca może zostać zobowiązany do potwierdzenia tożsamości kupującego.

Najczęściej będzie to oznaczało konieczność okazania dokumentu tożsamości oraz podania podstawowych danych osobowych. Dzięki temu organy odpowiedzialne za przeciwdziałanie praniu pieniędzy będą mogły skuteczniej monitorować podejrzane transakcje.

Ponadto przy zakupach przekraczających 10 tys. euro przedsiębiorcy będą musieli stosować rozszerzone procedury weryfikacyjne. W niektórych przypadkach mogą pojawić się pytania dotyczące celu zakupu lub źródła środków finansowych.

Które branże odczują zmiany najbardziej?

Największe obowiązki obejmą przedsiębiorców sprzedających towary o wysokiej wartości. Chodzi między innymi o:

• salony i komisy samochodowe,
• pośredników nieruchomości,
• jubilerów,
• domy aukcyjne,
• galerie sztuki,
• kantory,
• podmioty zajmujące się kryptowalutami,
• sprzedawców luksusowych zegarków i metali szlachetnych.

Jednocześnie każdy przedsiębiorca będzie musiał respektować nowy limit płatności gotówką, niezależnie od prowadzonej branży, jeżeli wartość transakcji przekroczy 10 tys. euro.

Czy Polska może wprowadzić niższy limit?

Rozporządzenie AMLR wyznacza maksymalny dopuszczalny próg obowiązujący w całej Unii Europejskiej. Poszczególne państwa członkowskie mogą jednak zdecydować się na jeszcze bardziej restrykcyjne rozwiązania.

Na razie nic nie wskazuje na to, aby Polska planowała obniżenie limitu poniżej 10 tys. euro. Eksperci zwracają uwagę, że ograniczanie możliwości korzystania z gotówki budzi duże emocje społeczne, dlatego utrzymanie unijnego maksimum wydaje się obecnie najbardziej prawdopodobnym scenariuszem.

Co oznaczają zmiany dla konsumentów?

Dla większości Polaków nowe przepisy nie wpłyną na codzienne zakupy spożywcze czy wizyty na stacjach paliw. Zmiany staną się odczuwalne przede wszystkim podczas większych zakupów finansowanych gotówką.

Osoby planujące zakup samochodu, drogiej biżuterii czy luksusowego wyposażenia domu będą musiały przygotować się na płatność bezgotówkową lub przejście dodatkowej procedury identyfikacyjnej. Jednocześnie gotówka pozostanie pełnoprawnym środkiem płatniczym przy zdecydowanej większości codziennych transakcji.

Nowe regulacje mają przede wszystkim zwiększyć przejrzystość rynku oraz utrudnić wykorzystywanie gotówki do nielegalnych działań finansowych, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości swobodnego korzystania z niej podczas zwykłych zakupów. Z drugiej jednak strony, wprowadzenie nowego limitu przekłada się na większą kontrolę społeczeństwa, a szczególnie jego zamożności i wydatków.