Słowacja – stan wyjątkowy został właśnie ogłoszony w całym kraju. Spór o ropę i napięcia z Ukrainą

Słowacja stan wyjątkowy ogłosiła w środę w reakcji na problemy z dostawami ropy naftowej. Decyzja rządu w Bratysławie pokazuje, jak krucha pozostaje sytuacja energetyczna w regionie Europy Środkowej. W tle pojawił się ostry spór polityczny między premierem Robertem Ficą a prezydentem Ukrainy. Chodzi o wstrzymane dostawy surowca rurociągiem Przyjaźń.

Słowacja – stan wyjątkowy ogłasza przez problemy z ropą

Rząd zdecydował o uruchomieniu zapasów strategicznych i przekazaniu do 250 tys. ton ropy rafinerii Slovnaft w Bratysławie. Zakład należy do węgierskiego koncernu MOL i stanowi kluczowy element słowackiego sektora paliwowego. Dzięki rezerwom instalacja ma pracować przez około miesiąc.

Dostawy przez rurociąg Przyjaźń zostały wstrzymane po uszkodzeniach infrastruktury w rejonie miejscowości Brody na zachodzie Ukrainy. Do zniszczeń doszło pod koniec stycznia podczas rosyjskich ataków na ukraińską infrastrukturę energetyczną. Choć strona ukraińska informowała o naprawach, ropa nie popłynęła ponownie na Słowację.

Ostre słowa Roberta Ficy

Premier Robert Fico publicznie oskarżył Wołodymyra Zełenskiego o celowe blokowanie dostaw. Według niego działania Kijowa mają uderzać w interesy Słowacji. Fico zapowiedział wystosowanie noty dyplomatycznej i domaga się wyjaśnień.

Szef słowackiego rządu zasugerował również, że brak współpracy może wpłynąć na stanowisko Bratysławy wobec aspiracji Ukrainy do członkostwa w Unii Europejskiej. Wspomniał także o możliwości ograniczenia eksportu energii elektrycznej na Ukrainę. Te deklaracje podniosły temperaturę relacji między oboma państwami.

Alternatywa: rurociąg Adria

W obliczu kryzysu Słowacja przyspiesza działania dywersyfikacyjne. Rafineria Slovnaft ma w najbliższych tygodniach korzystać z surowca transportowanego rurociągiem Adria, który prowadzi z chorwackiego portu Omišalj na wyspie Krk. To właśnie tam zmierzają tankowce z zakupioną ropą.

Spółka zapewnia, że zakontraktowany surowiec nie pochodzi z Rosji. Zmiana kierunku dostaw wpisuje się w szerszy trend uniezależniania się od rosyjskich surowców energetycznych. Kryzys wokół Przyjaźni pokazuje jednak, jak trudny i kosztowny pozostaje ten proces.

Co dalej z bezpieczeństwem energetycznym?

Sytuacja pozostaje napięta i ma zarówno wymiar gospodarczy, jak i polityczny. Słowacja musi szybko zapewnić stabilne dostawy ropy, by uniknąć zakłóceń na rynku paliw. Jednocześnie konflikt retoryczny z Ukrainą może odbić się na relacjach regionalnych.

Ogłoszenie stanu wyjątkowego podkreśla, że kwestia bezpieczeństwa energetycznego wciąż stanowi jedno z największych wyzwań dla państw Europy Środkowej. Najbliższe tygodnie pokażą, czy alternatywne trasy dostaw okażą się wystarczające i czy napięcia polityczne uda się załagodzić.